Ngày thứ Ba đến với một cái kết bất ngờ đến hụt hẫng.
Minh bước vào văn phòng, chuẩn bị tâm thế cho một cuộc hành quyết. Thay vào đó, anh nhận được cái gật đầu đầy bối rối. Khách hàng—một nhà phát triển bất động sản giàu có từ Singapore—đã cực kỳ thích bản render mới. Họ không nhận xét về hệ số sử dụng đất hay hiệu suất chiếu sáng. Họ nhận xét về "cảm xúc". Họ thích cách ánh sáng chiếu vào những hạt bụi lơ lửng trong sảnh chờ kỹ thuật số. Họ nói rằng nó trông "có sự sống".
Hùng, dĩ nhiên, nhận hết công lao về mình vì đã hướng dẫn Minh đi theo "định hướng nghệ thuật táo bạo" này, nhưng Minh không quan tâm. Anh đã sống sót.
Đến 5 giờ 30 chiều, Minh thu dọn cặp táp. Anh không ở lại làm thêm giờ. Lực hút từ Hẻm 42 đang kéo anh trở lại.
Khi anh đến cửa tiệm không tên, bầu không khí hôm nay có chút khác biệt. Sự tĩnh lặng mà anh trân quý hôm qua đã được thay thế bằng âm nhạc. Đó là một đĩa than cũ đang quay trên chiếc máy hát ở góc phòng—một bản nhạc Jazz buồn bã, tiếng rè rè đặc trưng như thể nó được thu âm dưới nước.
Và có ai đó đang ngồi ở cái ghế của anh.
Đó là một cô gái. Cô trông trạc tuổi anh, hoặc có lẽ trẻ hơn một chút. Cô có mái tóc ngắn, cắt tỉa lởm chởm nhuộm một màu xanh dương nổi loạn đang phai dần sang màu xám khói. Cô mặc một chiếc quần yếm denim rộng thùng thình dính đầy vết sơn bên ngoài chiếc áo thun đen.
Trên bàn trước mặt cô, ngay đúng vị trí Minh đã đặt ly cà phê hôm qua, là một chậu xương rồng nhỏ trông rất thảm thương. Nó có màu nâu, teo tóp và đang nghiêng hẳn sang một bên đầy nguy hiểm.
Minh khựng lại ở cửa. Anh cảm thấy một sự chiếm hữu kỳ lạ dâng lên. Đây là phát hiện của anh. Là thánh địa của anh.
"Đừng đứng ở cửa, chắn hết phong thủy," giọng ông Ba vọng ra từ phía sau.
Minh bước vào, lúng túng chọn cái bàn ngay cạnh cô gái. Cô không ngẩng lên. Cô đang nhìn chằm chằm vào cây xương rồng, dùng đầu ngòi bút chì kim chọc chọc vào mấy cái gai.
"Đen nóng hả?" Ông Ba hỏi, xuất hiện với một ấm nước.
"Dạ vâng," Minh đáp. Anh liếc nhìn cô gái lần nữa. "Cây... cây của cô ổn chứ?"
Cô gái ngừng chọc vào cây xương rồng. Cô quay đầu từ từ nhìn anh. Đôi mắt cô tối sẫm, viền quanh bởi sự kiệt sức mà giấc ngủ cũng không thể bù đắp được.
"Nó đang tự tử," cô nói. Giọng cô khàn khàn.
Minh chớp mắt. "Sao cơ?"
"Tôi mua nó ba tháng trước. Người bán bảo, 'Đây là xương rồng, nó bất tử. Em có thể quên nó cả tuần, nó vẫn sống tốt'. Thế là tôi làm theo. Tôi phớt lờ nó. Tôi đối xử với nó như một hòn đá." Cô chỉ vào cục u màu nâu teo tóp. "Và giờ nhìn nó xem. Nó quyết định đăng xuất khỏi cuộc đời."
"Có khi nó cần nước?" Minh gợi ý.
"Tôi tưới hôm qua rồi. Nó chỉ bị nhũn ra thôi," cô thở dài, tì cằm lên tay. "Mỉa mai thật nhỉ? Biểu tượng của sự kiên cường, loài cây có thể sống sót qua những sa mạc khắc nghiệt nhất, lại chết vì tôi đặt nó trên bàn làm việc ở Quận 1."
Ông Ba đặt tách cà phê đen bốc khói trước mặt Minh, và một ly trà hạt sen trước mặt cô gái.
"Nó chưa chết đâu, Lam," ông Ba nói nhẹ nhàng. "Nó chỉ đang nghỉ ngơi thôi. Rễ vẫn còn trắng."
"Nó xấu xí quá ông Ba," Lam nói, dù tay cô kéo cái chậu lại gần mình hơn như để bảo vệ. "Nó từng xanh tốt, gai góc và thách thức. Giờ trông nó giống hệt con sau một ca làm việc 48 tiếng."
Minh không nhịn được mà bật cười. Cô gái, tên là Lam, ném cho anh một cái nhìn sắc lẻm, nhưng khóe miệng cô hơi nhếch lên.
"Cô làm nghề gì?" Minh hỏi. "Ca làm việc 48 tiếng nghe có vẻ phạm luật đấy."
"Thiết kế đồ họa," Lam nói, đâm mạnh cây bút chì vào cuốn sổ phác thảo. "Freelance. Nghĩa là tôi có tự do lựa chọn 16 tiếng nào trong ngày mà tôi muốn làm việc. Tôi thiết kế logo cho mấy công ty khởi nghiệp cạn vốn trước cả khi tôi kịp gửi hóa đơn."
"Kiến trúc sư," Minh đáp lại, nâng ly cà phê lên như một lời chào. "Tôi xây những cái hộp cho người ta ngồi làm việc 16 tiếng một ngày trong đó."
"À, kẻ thù," Lam cười toe toét. Nụ cười làm biến đổi khuôn mặt cô, khiến cô trông trẻ hơn, bớt sắc sảo hơn. "Vậy, ngài Kiến trúc sư, chẩn đoán cái này đi. Tại sao xương rồng của tôi lại chết? Lỗi kết cấu à?"
Minh nhoài người tới, nhìn kỹ cái cây. Anh không phải nhà thực vật học, nhưng anh hiểu về kết cấu. Anh hiểu về nền móng.
"Nó bị nặng phần ngọn," Minh quan sát. "Và đất trông có vẻ bị nén chặt quá. Nó không thở được. Nó đang cố sống sót bằng cách co lại, nhưng nó lại đang tự làm mình chết ngạt."
Lam nhìn cái cây, rồi nhìn Minh. "Tự làm mình chết ngạt để sống sót. Nghe quen quen."
Cô mở cuốn sổ phác thảo. Minh liếc nhìn sang. Nó không chứa đầy logo hay layout kỹ thuật số. Nó chứa đầy những bản vẽ chì than hỗn loạn, dữ dội về đường phố—những dây điện rối nùi, những đám kẹt xe, những đám đông không mặt người. Chúng đen tối, lộn xộn và đầy sức mạnh.
"Cô vẽ tranh," Minh nói.
"Tôi xả giận," cô đính chính. "Vẽ tranh là dành cho những thứ xinh đẹp. Cái này là la hét trên giấy để tôi khỏi phải la vào mặt khách hàng."
Ông Ba quay lại, đặt một đĩa mứt gừng nhỏ lên bàn giữa hai người. "Cây xương rồng không cần nước lúc này đâu," ông lão nói, chỉnh lại kim trên máy hát. "Nó cần đất mới. Cái chậu quá nhỏ rồi. Nó đã mọc quá nhiều rễ cho một không gian chật hẹp như vậy. Nó đang bị bóp nghẹt bởi sự phát triển của chính mình."
Lam nhìn chằm chằm vào cái chậu. "Vậy con phải đập vỡ cái chậu sao?"
"Đôi khi, con phải đập vỡ lớp vỏ chứa đựng để cứu lấy những gì bên trong," ông Ba nói một câu đầy ẩn ý, rồi lại biến mất sau quầy hàng.
Tiếng nhạc Jazz dâng cao—một đoạn solo saxophone vút lên rồi trầm xuống.
Minh lôi cuốn sổ phác thảo của mình ra. Anh cảm thấy một sự thôi thúc bất ngờ muốn ghi lại khoảnh khắc này. Không phải căn phòng, mà là cô gái và cái cây đang hấp hối của cô. Anh vẽ nhanh, tay di chuyển với sự trôi chảy mà anh chưa từng cảm thấy trong nhiều năm. Anh vẽ đường cong của đôi vai đang gù xuống, những cái gai lởm chởm của cây xương rồng, sự tương phản giữa mái tóc xanh lộn xộn của cô và những cuốn sách cổ kính, ngăn nắp phía sau.
"Anh đang vẽ tôi," Lam khẳng định, không ngẩng lên.
"Có phiền không?"
"Miễn là anh đừng vẽ tôi giống công chúa Disney. Vẽ cả quầng thâm mắt của tôi vào. Hàng hiệu đấy. Tôi vất vả lắm mới có được."
Minh mỉm cười. Anh đánh bóng vùng dưới mắt cô. Anh vẽ sự căng thẳng trên bàn tay đang nắm chặt cây bút chì.
Họ ngồi trong im lặng thêm một giờ nữa. Đó là một sự im lặng dễ chịu, khác với sự cô độc của ngày hôm qua. Đó là sự im lặng được chia sẻ giữa hai con người đã quá mệt mỏi với tiếng ồn ngoài kia.
"Tại sao anh đến đây?" Lam đột ngột hỏi, gấp cuốn sổ lại.
"Hôm qua tôi đi nhầm đường," Minh trả lời thành thật. "Xe tôi bị hư."
"Tôi đến đây vì tôi muốn biến mất," Lam nói. "Tôi đang đi bộ trên đường, khóc nức nở vì một khách hàng bảo thiết kế của tôi thiếu 'cái hồn'. Tôi nhìn thấy con hẻm. Tôi đi vào. Tôi gặp ông Ba. Chuyện đó là hai năm trước rồi."
Cô chọc vào cây xương rồng lần cuối. "Ông ấy cũng nói với tôi y hệt về mấy cái đồng hồ. Rằng thời gian là dòng sông. Tôi nghĩ ông ấy chỉ quên mua pin thôi."
Minh cười lớn. "Chắc là vậy."
Lam đứng dậy. Cô cầm chậu xương rồng lên. "Tôi sẽ về thay đất cho thứ này. Nếu nó chết thì nó chết. Nhưng tôi không để nó chết ngạt nữa đâu."
Cô khoác túi lên vai. "Rất vui được gặp anh, Kiến trúc sư. Nếu ngày mai anh có đến, đừng có cướp ghế của tôi đấy."
"Hẹn gặp lại, Nhà thiết kế."
Cô bước ra ngoài bóng hoàng hôn. Màu xanh trên tóc cô là thứ cuối cùng tan biến vào bóng tối của con hẻm.
Minh nhìn bức vẽ của mình. Anh đã bắt được một cái gì đó rất trần trụi. Cô gái trông mong manh, nhưng cái cách cô cầm bút lại rất mạnh mẽ. Cây xương rồng trông như đã chết, nhưng ông Ba bảo rễ vẫn còn trắng.
"Con bé là một cơn bão," ông Ba nhận xét, thu dọn ly trà rỗng.
"Cô ấy có vẻ... giận dữ," Minh nói.
"Con bé đầy nhiệt huyết. Thế giới này quá chậm so với nó, hoặc có lẽ là quá nhanh. Nó chưa tìm được nhịp điệu của mình," ông Ba lau bàn. "Nhưng nó đến đây. Đó là một sự khởi đầu."
Minh uống cạn ly cà phê. Vị đắng giờ đây đã trở nên quen thuộc, an ủi. Anh nhìn chiếc ghế trống nơi Lam vừa ngồi. Anh nhận ra rằng "Nốt Nhạc Trầm" không chỉ là nơi để anh trốn chạy. Nó là một bệnh viện dành cho những tâm hồn bầm dập của thành phố.
"Ông Ba," Minh nói, cất cuốn sổ. "Ông có chút đất nào không? Và có thể là một cái chậu lớn hơn?"
"Để làm gì?"
"Cho cây xương rồng của cô ấy. Nếu ngày mai cô ấy quay lại, con muốn giúp cô ấy thay chậu."
Ông Ba mỉm cười, những nếp nhăn quanh mắt hằn sâu hơn. "Ra sân sau. Có nhiều chậu trống lắm. Chọn cái nào đừng hoàn hảo quá là được."
Minh gật đầu. Anh bước ra phía sau, cảm thấy một ý thức về mục đích dâng lên trong lòng, một mục đích chẳng liên quan gì đến kiến trúc hay deadline. Anh sắp sửa cứu một cây xương rồng. Và có lẽ, chỉ là có lẽ thôi, anh sẽ có thêm một người bạn.
