Ánh nắng buổi sáng ở Sài Gòn thật biết cách đánh lừa thị giác. Mới 8 giờ sáng, nắng đã chói chang đủ để tẩy trắng cả những con phố, nhưng không khí vẫn còn giữ lại cái vẻ nặng nề, dính dấp và ẩm ướt từ trận bão đêm qua.
Minh đứng trong phòng họp vách kính của công ty "Kiến trúc Tương lai". Hai tay anh chắp sau lưng, một tư thế phục tùng mà anh đã luyện tập thành thục suốt năm năm qua.
"Giải thích cho anh nghe xem nào, Minh," Hùng nói. Anh ta không hét lên. Hét lên thì còn dễ chịu hơn. Thay vào đó, giọng của Hùng nhỏ nhẹ một cách nguy hiểm, giống như tiếng xì của một đường ống ga bị rò rỉ. "Khách hàng hạ cánh hai tiếng trước. Anh mở email, mong chờ bản render. Và anh thấy... chẳng có gì cả."
"Em gặp sự cố kỹ thuật," Minh nói, giọng đều đều. "Và xe em bị hư giữa cơn bão. Em bị kẹt lại."
"Chúng ta đều là những người chuyên nghiệp ở đây, Minh à. 'Bị kẹt' là cái cớ dành cho đám thực tập sinh. Em là kiến trúc sư cao cấp." Hùng gõ cây bút xuống mặt bàn gỗ gụ. Cạch. Cạch. Cạch. Nó làm Minh nhớ đến tiếng đề xe vô vọng tối qua. "Anh đã tìm cách hoãn binh. Anh gửi bản nháp từ hôm thứ Tư. Chất lượng chưa phải là cuối cùng, và họ nhận ra điều đó. Em có thời hạn đến thứ Hai để dọn dẹp đống lộn xộn này. Nếu chúng ta mất hợp đồng này, thì thứ Ba em khỏi cần đến công ty nữa."
Minh quay trở lại bàn làm việc. Anh cảm thấy tê liệt. Thông thường, một lời đe dọa như vậy sẽ khiến tim anh đập thình thịch. Anh sẽ điên cuồng mở AutoCAD, nốc Red Bull ừng ực và cầu xin các vị thần render ban phước. Nhưng hôm nay, anh chỉ ngồi đó.
Anh nhìn sơ đồ văn phòng mở. Hàng chục cái đầu cúi gằm xuống màn hình. Tiếng vo vo của máy lạnh. Mùi cà phê cũ và mùi ozone từ máy photocopy. Nó thật giả tạo. Nó giống như một cái lồng.
"Tôi đi ăn trưa sớm," Minh nói với đồng nghiệp ngồi bên cạnh lúc 10 giờ 30.
Anh bước ra khỏi tòa nhà. Anh không đến căng tin quen thuộc. Anh bắt một chiếc xe ôm công nghệ.
"Đi đâu người anh em?" bác tài xế hỏi.
Minh ngập ngừng. Liệu anh có nhớ đường không? "Hẻm 42, Cách Mạng Tháng Tám."
Bác tài thả anh xuống đầu hẻm. Dưới ánh sáng ban ngày, con hẻm trông khác hẳn. Bớt đi vẻ huyền bí như một cánh cổng không gian, mà giống một khu dân cư bình dân hơn. Dây điện chằng chịt trên đầu như một đĩa mì Ý đen sì. Một bà cô đang quạt bún thịt nướng, khói thơm lừng và dày đặc. Lũ trẻ con đi dép nhựa rượt đuổi nhau í ới.
Minh đi qua những khúc quanh co. Anh nhận ra bức tường gạch đổ nát. Và nó kia rồi. Cửa tiệm không biển hiệu.
Cánh cửa gỗ hôm nay mở toang. Ánh nắng tràn vào, chiếu rọi hàng triệu hạt bụi nhỏ li ti đang nhảy múa trong không trung. Nó đẹp theo một cách mà môi trường văn phòng vô trùng, sạch bong không hạt bụi của anh không bao giờ có được.
"Con quay lại rồi."
Ông Ba đang ngồi trên một chiếc ghế đẩu thấp gần cửa ra vào, tay đang lựa những hạt cà phê trên một cái mẹt tre. Ông vẫn mặc chiếc sơ mi trắng ấy, tay áo xắn lên đến khuỷu.
"Xe của con..." Minh bắt đầu.
"À, cái cỗ máy đó." Ông Ba chỉ tay về phía hông quán. Chiếc Honda Airblade của Minh đang đậu ở đó, sạch sẽ và bóng loáng. "Chú Tư, thợ sửa xe cách đây hai nhà, đã qua sáng nay. Chú ấy thay bình ắc quy và lau bugi. Hết 350 ngàn. Già trả giúp con rồi."
Minh lúng túng tìm ví, cảm giác tội lỗi trào lên. "Con xin lỗi vì làm phiền ông quá. Đây ạ, để con gửi lại ông."
Ông Ba phẩy tay. "Cứ để tiền lên quầy. Không vội. Ngồi đi. Nước đang sôi."
Minh không muốn ngồi. Anh có deadline. Anh có một ông sếp đang điên tiết. Anh có một sự nghiệp đang ngàn cân treo sợi tóc.
Nhưng anh vẫn ngồi xuống.
"Cà phê sữa đá nhé," ông Ba nói, không phải là câu hỏi. "Nắng lên rồi. Con cần năng lượng, không phải sự chiêm nghiệm."
Minh nhìn ông lão làm việc. Dưới ánh sáng ban ngày, quán cà phê lộ ra nhiều chi tiết hơn. Những kệ sách không chỉ chứa văn học Pháp, mà còn có những tạp chí kiến trúc cũ kỹ, bách khoa toàn thư về thực vật, và những cuốn nhật ký đóng tay. Những chiếc đồng hồ—phải đến hai mươi cái treo trên tường—tất cả đều đang chạy, nhưng chẳng cái nào chỉ đúng giờ. Cái thì 3 giờ, cái thì 9 giờ 15, cái khác lại là 12 giờ 30.
"Ông Ba," Minh hỏi, "tại sao đồng hồ của ông lại sai hết vậy ạ?"
Ông Ba rót sữa đặc vào ly thủy tinh. "Chúng không sai. Chúng chỉ đang sống theo múi giờ riêng của chúng thôi."
"Nhưng... đồng hồ mà không xem được giờ thì có ý nghĩa gì ạ?"
Ông Ba đặt ly cà phê đang nhỏ giọt xuống bàn của Minh. "Ở thế giới ngoài kia của con," ông chỉ tay ra phía cửa hẻm, "thời gian là một cây thước kẻ. Các con đo đạc nó. Các con cắt nhỏ nó thành giờ, phút, giây. Các con bán nó. Các con sợ hết nó. Còn ở đây, thời gian là một dòng sông. Con cứ việc trôi theo nó thôi."
Ông ngồi đối diện Minh. "Tại sao con lại đeo đồng hồ, chàng trai trẻ?"
Minh nhìn chiếc smartwatch đắt tiền trên tay. Nó vừa rung lên một thông báo: Email từ Hùng: KHẨN CẤP.
"Để biết khi nào con bị trễ," Minh thú nhận.
"Chính xác. Con đeo nó để trừng phạt bản thân." Ông Ba nhặt một hạt cà phê lên, soi xét tìm lỗi. "Quán này không có tên, nhưng già gọi nó là cái 'Trạm'. Người ta đến đây khi đã mệt mỏi với việc chạy đua. Khi con ở đây, 8 giờ sáng hay 8 giờ tối cũng chẳng quan trọng. Cà phê mất mười phút để nhỏ giọt. Đó là khoảng thời gian duy nhất có ý nghĩa."
Minh nhấp một ngụm cà phê sữa đá. Nó thật hoàn hảo. Vị ngọt béo của sữa cân bằng lại vị đắng đậm, bùi bùi của Robusta. Tiếng đá va vào thành ly lanh canh—một âm thanh giòn tan, sảng khoái.
"Chắc con sắp mất việc rồi," Minh buột miệng. Anh chưa nói với ai, kể cả bố mẹ. Nhưng sự trung lập của ông Ba khiến những lời này tự nhiên tuôn ra.
"Đó có phải là công việc con yêu thích không?" Ông Ba hỏi đơn giản.
"Con từng thích. Con là kiến trúc sư. Con muốn xây dựng những thứ đẹp đẽ. Những ngôi nhà mà mọi người cảm thấy... an toàn. Giống như nơi này." Minh ra hiệu quanh phòng. "Nhưng giờ, con chỉ toàn xây những cái hộp. Những cái hộp kính nhốt nhiệt và làm con người ta cảm thấy nhỏ bé."
"Vậy thì mất việc có khi lại là một ân huệ," ông Ba nói. "Đôi khi, vũ trụ làm hỏng xe của con để ngăn con lao xuống vực đấy."
Ngay lúc đó, một chuyển động thu hút ánh mắt Minh. Một con mèo tam thể nhỏ nhảy từ trên nóc kệ sách xuống. Nó vươn vai lười biếng, phớt lờ Minh hoàn toàn, rồi đi qua dụi đầu vào chân ông Ba.
"Đây là Miên," ông Ba giới thiệu. "Nó là chủ cái quán này. Già chỉ là người trả tiền thuê nhà thôi."
Minh mỉm cười. Đó là một nụ cười thật sự, nụ cười đầu tiên chạm đến đáy mắt anh sau nhiều ngày. Anh ngắm nhìn những hạt bụi xoay vần trong vệt nắng gần cửa sổ. Anh lắng nghe tiếng tích tắc hỗn loạn, không đồng bộ của hai mươi chiếc đồng hồ. Tích-tắc. Tích-tắc. Tích-tịch.
Đó là sự hỗn loạn, nhưng là một sự hỗn loạn êm đềm. Không giống như văn phòng, nơi mọi người đều hành quân theo cùng một nhịp trống của sự hiệu quả, ở đây, mọi thứ chuyển động theo nhịp điệu riêng của nó.
"Con có thể..." Minh ngập ngừng. "Con có thể ngồi lại thêm một chút không? Con có thể làm việc trên laptop."
"Miễn là con đừng gõ phím to quá," ông Ba nói, quay lại với mớ hạt cà phê. "Con Miên ghét tiếng gõ phím hung hăng."
Minh mở laptop. Anh nhìn vào mô hình 3D của dự án Bờ Sông. Trông nó thật vô hồn. Lạnh lẽo.
Anh đóng file đó lại.
Thay vào đó, anh mở một trang trắng. Anh nhìn cách ánh sáng chạm vào lớp sơn xanh bong tróc của khung cửa. Anh nhìn đường cong của quầy gỗ cũ kỹ.
Lần đầu tiên sau hai năm, Minh bắt đầu phác thảo. Không phải mặt bằng sàn. Không phải mặt cắt kỹ thuật. Chỉ là một bức phác họa một góc quán cà phê, tắm mình trong bụi và ánh sáng.
Anh vẽ suốt một tiếng đồng hồ. Anh không xem đồng hồ. Khi anh ngẩng mặt lên, đá trong ly đã tan hết, và ông Ba đang thiu thiu ngủ trên ghế, cuốn sách đặt trên ngực.
Minh nhẹ nhàng đứng dậy. Anh đặt 500 ngàn lên quầy—đủ cho tiền sửa xe và ly cà phê, cộng thêm một khoản tiền boa hậu hĩnh. Anh viết một dòng nhắn trên tờ khăn giấy: "Cảm ơn ông vì khoảng lặng."
Anh dắt xe ra khỏi hẻm. Động cơ nổ máy ngay lần thử đầu tiên. Tiếng gầm rú của giao thông thành phố đang chờ đợi anh ở cuối con hẻm, nhưng khi hòa mình trở lại dòng xe cộ, Minh nhận ra anh không còn khiếp sợ nó nhiều như trước. Anh đã có một bí mật. Anh đã có một nơi mà thời gian không quan trọng.
Anh lái xe về văn phòng, sẵn sàng đối mặt với Hùng. Anh sẽ không xin lỗi vì đã bị "kẹt". Anh sẽ sửa bản render. Nhưng anh sẽ làm theo cách của mình. Anh sẽ thêm vào chút ánh sáng. Anh sẽ thêm vào chút bụi. Anh sẽ thêm vào chút sự sống.
