Hạt cát nhỏ xíu, một kẻ xâm nhập lởm chởm không lớn hơn đầu kim ghim là bao. Thế nhưng, bên trong bộ máy đồng hồ phức tạp của chiếc Canon AE-1, nó chẳng khác nào một tảng đá khổng lồ đang chặn đứng cả một hẻm núi.
Nam dùng đầu nhíp kẹp nó lên, nheo mắt dưới ánh đèn vàng của chiếc đèn bàn. "Thủ phạm của em đây," anh nói nhẹ nhàng.
Vy rướn người tới trước, tóc mái lòa xòa che khuất tầm mắt. Cô gạt chúng sang một bên một cách thiếu kiên nhẫn. "Cái thứ bé tí đó sao? Đó là thứ suýt nữa đã phá hỏng đồ án tốt nghiệp của em á?"
"Máy móc chính xác không thích sự hỗn loạn," Nam lẩm bẩm, thả hạt cát lên một tờ giấy lụa. Nó rơi xuống không một tiếng động. "Chiếc máy ảnh này là một hệ thống của các đòn bẩy, lò xo và bánh răng. Chúng dựa vào sự tiên đoán được. Khi một vật thể lạ xâm nhập vào hệ sinh thái ấy, hệ thống sẽ tự tắt để bảo vệ chính nó."
Anh nhận ra mình đang nói chuyện với chính mình nhiều hơn là với cô gái. Câu nói nghe giống đến khó chịu với cuộc đời của chính anh—một hệ thống đã tự tắt ngấm vì những căng thẳng ngoại lai từ những kỳ vọng nơi công sở đã nghiền nát những bánh răng của anh.
Anh chấm một cây tăm bông vào lọ cồn isopropyl nhỏ và nhẹ nhàng lau sạch cơ chế máy. Mùi cồn hăng hắc và tiệt trùng cắt ngang mùi ẩm mốc của căn phòng. Với một bàn tay vững vàng, anh lắp lại tấm đáy máy ảnh. Anh cầm chiếc máy lên, gạt cần lên phim—nó di chuyển trơn tru, phát ra tiếng tạch tạch đầy thỏa mãn—và nhấn nút chụp.
Cạch-xèng.
Âm thanh thật khác biệt. Đó không phải là tiếng bíp nhân tạo của điện thoại thông minh hay tiếng chụp im lìm của máy ảnh kỹ thuật số không gương lật. Đó là âm thanh của vật lý, của tấm gương lật bật lên và màn trập chạy ngang qua mặt phẳng phim. Đó là âm thanh của một khoảnh khắc được cắt ra khỏi dòng thời gian.
"Em thử đi," Nam nói, đưa chiếc máy ảnh lại cho Vy.
Cô đón lấy nó một cách trân trọng. Cô đưa ống ngắm lên mắt, lấy nét vào Nam, và bấm chụp.
Cạch-xèng.
Cô hạ máy xuống, một nụ cười rạng rỡ nở trên khuôn mặt. "Nghe như... nó đang sống vậy. Cảm ơn anh. Trời ơi, cảm ơn anh nhiều lắm." Cô lục lọi trong túi. "Hết bao nhiêu tiền ạ? Em không có nhiều tiền mặt, nhưng em có thể chuyển khoản..."
Nam xua tay. "Không tính phí."
"Sao cơ? Không được, em phải trả tiền chứ. Anh đã cứu em mà."
"Nó chỉ là một hạt cát thôi, Vy," Nam nói, ngả người ra sau chiếc ghế da cọt kẹt. Anh cảm thấy một sự kiệt sức kỳ lạ, không phải là sự mệt mỏi rút cạn năng lượng của việc viết email, mà là sự mệt mỏi dễ chịu, nặng trịch của lao động chân tay. "Hơn nữa, coi như đây là khuyến mãi nhân dịp mở cửa lại. Em là khách hàng đầu tiên của... ban quản lý mới."
Vy ngập ngừng, rồi lục trong túi xách lôi ra một hộp bánh quy matcha nhỏ, hơi bẹp dúm. "Ít nhất anh hãy nhận cái này. Bạn cùng phòng em làm đấy. Ngon lắm."
Nam nhận lấy hộp bánh. "Thành giao."
Sau khi Vy rời đi, sự im lặng ùa trở lại cửa tiệm, nhưng giờ đây nó bớt thù địch hơn. Cơn mưa bên ngoài đã tạnh, để lại nhịp điệu thánh thót của nước nhỏ giọt từ mái hiên. Nam nhìn đồng hồ. 9 giờ 30 phút tối. Điện thoại của anh vẫn tắt. Giờ này, sếp của anh chắc đã chuyển từ trạng thái tức giận sang hoảng loạn, và có lẽ lại quay về tức giận.
Nam không quan tâm. Mắt anh lại trôi về phía cuốn sổ tay.
Đơn số 402: Máy Leica của bà Lan.
Anh đứng dậy và lướt nhìn những chiếc kệ phía sau. Chú Hùng có một hệ thống sắp xếp riêng, dù trông nó có vẻ hỗn độn với những người không chuyên. Nam tìm thấy khu vực được đánh dấu "Đang chờ/Đợi linh kiện". Ở đó, nằm trong một chiếc bao da màu nâu sờn cũ, là một chiếc Leica M3.
Đó là một cỗ máy tuyệt đẹp, được ví như chiếc Rolls-Royce của làng máy ảnh những năm 1950. Đồng thau nguyên khối, nặng trịch, mát lạnh khi chạm vào. Nam mang nó đến bàn làm việc. Anh mở nắp lưng máy.
Tờ giấy ghi chú nói rằng màn trập bị dính và tạo ra "bóng ma".
Nam tháo ống kính và kiểm tra màn trập bằng vải. Trông nó vẫn ổn. Anh thử chụp khan ở các tốc độ khác nhau. Một giây. Nửa giây. Một phần sáu mươi giây. Âm thanh hoàn hảo. Êm ái, chỉ như một tiếng thì thầm.
"Tại sao lại là bóng ma nhỉ?" Nam tự hỏi lớn.
Anh kiểm tra chiếc bao da. Nó đã cũ, những đường khâu ở mép đã bung ra. Khi anh lật ngược nó lại, anh cảm thấy có thứ gì đó cứng cứng bên dưới lớp lót nhung của phần đáy bao da. Đó không phải là lớp đệm.
Tò mò, Nam dùng một chiếc tuốc nơ vít dẹt nhẹ nhàng cạy mép vải nhung bị lỏng lên.
Ở đó, kẹp giữa lớp da và lớp lót, là một bức ảnh.
Đó là một bức ảnh đen trắng, nhỏ, khổ vuông, với các cạnh răng cưa. Trông nó như đã được chụp từ hàng chục năm trước. Bức ảnh chụp mặt tiền của chính cửa tiệm này. Đứng ở cửa là hai người. Một là chàng thanh niên với cặp kính dày cộp và mái tóc rối bù—chú Hùng, có lẽ lúc đó đang ở độ tuổi đôi mươi. Đứng cạnh chú, đang ngửa cổ cười lớn, là một người phụ nữ xinh đẹp trong tà áo dài. Cô ấy đang cầm trên tay chính chiếc máy ảnh Leica này.
Ở mặt sau bức ảnh, viết bằng mực xanh đã phai màu, là hai dòng thơ:
“Để ngưng đọng ánh sáng, cho bóng hình chẳng phai. Tặng Lan, nàng thơ vĩnh cửu của tôi.”
Nam nhìn chằm chằm vào bức ảnh. Chú Hùng chưa bao giờ kết hôn. Chú đã sống cả đời bao quanh bởi máy móc, bị ám ảnh bởi việc sửa chữa đồ đạc cho người khác. Nam vẫn luôn cho rằng chú mình là một người đàn ông cô đơn.
Nhưng nhìn vào bức ảnh, Nam nhận ra những "bóng ma" mà bà Lan nhìn thấy không phải là lỗi kỹ thuật. Đó là những ký ức. Bà ấy mang máy ảnh đến đây không phải vì nó hỏng, mà vì bà muốn có một cái cớ để đến đây. Bà muốn nhìn thấy người đàn ông đã viết những dòng thơ kia.
Và chú Hùng, người thợ máy tài ba, đã ghi chú lỗi là "dính màn trập". Liệu chú có biết không? Liệu chú có giả vờ rằng chiếc máy bị hỏng chỉ để giữ nó—và giữ bà ấy—kết nối với mình thêm một chút nữa không?
Nam nhìn quanh cửa tiệm. Hàng ngàn chiếc máy ảnh trên kệ bỗng nhiên không còn giống hàng tồn kho nữa. Chúng trông giống như những viên nang thời gian. Mỗi chiếc đều có một câu chuyện. Mỗi chiếc đều đã chứng kiến những đám cưới, đám tang, những bước đi đầu đời, và những lời chào tạm biệt cuối cùng.
Anh lấy điện thoại ra khỏi túi. Anh bật nguồn.
Màn hình bùng nổ với các thông báo. 15 Cuộc gọi nhỡ - Sếp. 22 Email chưa đọc. Tin nhắn từ Mẹ: "Con ổn không? Sao không gọi về?"
Nam phớt lờ các thông báo công việc. Anh nhắn tin cho mẹ: "Con ổn mẹ ạ. Chỉ là bận việc chút thôi. Tối nay con ngủ lại tiệm của chú Hùng."
Sau đó, anh mở ứng dụng email. Anh soạn một tin nhắn mới. Gửi: Trưởng phòng Dự án Chủ đề: Đơn xin nghỉ việc
Anh chưa gửi nó đi vội. Anh lưu nó vào mục thư nháp.
Thay vào đó, anh lại cầm chiếc tuốc nơ vít nhỏ lên. Anh sẽ lau chùi chiếc Leica của bà Lan. Anh sẽ đánh bóng nó cho đến khi nó sáng bóng như mới. Anh sẽ đảm bảo rằng khi bà quay lại, những "bóng ma" duy nhất bà tìm thấy là những ký ức mà bà muốn nhìn thấy.
Lần đầu tiên sau nhiều năm, Nam cảm thấy đói. Anh mở hộp bánh quy matcha mà Vy đã tặng. Anh cắn một miếng. Nó ngọt, hơi đắng nhẹ, và tan ra hoàn hảo trong miệng.
Anh không chỉ là một người thợ sửa máy móc, anh nhận ra. Anh đang ngồi trong buồng lái của một cỗ máy thời gian. Và hành trình chỉ vừa mới bắt đầu.
